ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ
Την 4 Αυγούστου 2007 στον Κοντιά εγκαινιάστηκε η Δημοτική Πινακοθήκη Σύγχρονης Βαλκανικής Τέχνης, δομή που σηματοδότησε την έναρξη μιας σταθερής, θεσμικής παρουσίας του σύγχρονου πολιτισμού στη Λήμνο και γενικότερα στο Βορειοανατολικό Αιγαίο.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης υπήρξε αποτέλεσμα μιας ευρύτερης προσπάθειας που στηρίχθηκε στη συνεργασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την Πολιτεία, μετά από πρωτοβουλία και την πολύτιμη βοήθεια του Συλλόγου Κοντιατινών Λήμνου. Τον Αύγουστο του 1999 και του 2001 πραγματοποιήθηκαν δύο Βαλκανικά Συμπόσια Ζωγραφικής που αποτέλεσαν την πηγή δημιουργίας της Δημοτικής Πινακοθήκης Κοντιά. Στο πρώτο μετείχαν δεκαπέντε εικαστικοί καλλιτέχνες και στο δεύτερο δεκαοχτώ. Για το σκοπό αυτό ταξίδεψαν από την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, το Μαυροβούνιο, τη Ρουμανία, τη Σερβία, την Τουρκία, οι περισσότεροι Βαλκάνιοι που στις χώρες τους αποτελούσαν και αποτελούν πρωταγωνιστικές φυσιογνωμίες. Στην πλειονότητά τους οι επισκέπτες ήταν (ή έγιναν λίγο μετά) καθηγητές σε Σχολές Καλών Τεχνών, ενώ σήμερα τα έργα τους παρουσιάζονται σε διεθνείς εκθέσεις και κοσμούν κρατικά μουσεία και μεγάλες συλλογές. Οι καλλιτέχνες που συμμετείχαν προσκλήθηκαν και φιλοξενήθηκαν στο νησί, δημιουργώντας έργα εμπνευσμένα από το τοπίο, τους ανθρώπους και τους μύθους της Λήμνου, έργα που αποτέλεσαν το θεμέλιο λίθο της συλλογής που στεγάζεται σήμερα στην Πινακοθήκη.
Η συλλογή της Πινακοθήκης, αποτελούμενη αρχικά από 77 έργα (ζωγραφικά και ελάχιστα γλυπτά), προέκυψε ως αντίδωρο φιλοξενίας από τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες των συμποσίων, εμπνευσμένη από το τοπίο και την ιστορία της Λήμνου. Με αυτόν τον τρόπο, τέθηκε το θεμέλιο μιας συλλογής που έκτοτε διευρύνεται και εμπλουτίζεται, εντασσόμενη σε ένα ευρύτερο πλαίσιο δημόσιας πολιτιστικής πολιτικής.
Η Συλλογή εμπλουτίστηκε με δωρεές των εκάστοτε φιλοξενούμενων καλλιτεχνών. Κάποιοι από αυτούς, λημνιακής καταγωγής όπως οι Ρ. Κοψίδης, Α. Κοντέλλης, Π. Λασπατζής, κάποιοι καλλιτέχνες που σχετίζονταν με το νησί όπως οι Alda Tacca, Ν. Μπλιάτκας και άλλοι εκθέτες-επισκέπτες όπως οι Παύλος Σάμιος, Π. Ζουμπουλάκης, Μ. Ράντεβα, Κ. Γόγαλης, όλοι τους συνέβαλαν στην Πινακοθήκη του σήμερα! Πρόκειται για ένα σύνολο που αντανακλά τη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή του ευρύτερου Βαλκανικού χώρου με έργα της νεότερης ελληνικής και βαλκανικής τέχνης. Ξεχωρίζει η σπουδαία δωρεά 17 έργων από την προσωπική συλλογή του Βούλγαρου ζωγράφου Σβέτλιν Ρούσεφ – μια προσφορά μεγάλης καλλιτεχνικής και πολιτιστικής αξίας.
Η υπόσχεση του σπουδαίου Βούλγαρου ζωγράφου Σβέτλιν Ρούσεβ κατά τη διάρκεια του Β΄ Βαλκανικού Συμποσίου αποδείχθηκε γνήσια πράξη γενναιοδωρίας και πολιτισμικής προσφοράς. Ο Ρούσεβ φρόντισε να μην περιλάβει στη δωρεά καλλιτέχνες που είχαν ήδη συμμετάσχει στα Συμπόσια, προσδίδοντας έτσι στην προσφορά του χαρακτήρα συμπλήρωσης και εμπλουτισμού της Πινακοθήκης. Με αυτόν τον τρόπο, η δωρεά του όχι μόνο ενίσχυσε την παρουσία της βουλγαρικής τέχνης στο μουσείο, αλλά προσέδωσε και πρόσθετο ιστορικό βάρος στη συλλογή, με ιδιαίτερη έμφαση στη μεταπολεμική περίοδο.
«Αξίζει να σημειωθεί ότι η Δημοτική Πινακοθήκη Σύγχρονης Βαλκανικής Τέχνης Κοντιά αποτελεί, μέχρι στιγμής, ένα μοναδικό πολιτιστικό εγχείρημα στον ελλαδικό χώρο. Είναι η μόνη πινακοθήκη που εστιάζει αποκλειστικά στη σύγχρονη βαλκανική καλλιτεχνική δημιουργία, προσφέροντας ένα σπάνιο και πολύτιμο σημείο αναφοράς για την κατανόηση των κοινών αλλά και των ιδιαίτερων εκφραστικών τάσεων που αναπτύσσονται στην περιοχή. Η ύπαρξή της ενισχύει τον διαπολιτισμικό διάλογο και αναδεικνύει τη Λήμνο ως έναν πρωτοποριακό κόμβο τέχνης και σκέψης στα Βαλκάνια.»